Τα τελευταία χρόνια η Πάτμος αποτελεί έναν από τους πιο σημαντικούς προορισμούς για διακοπές, ένα νησί που αποτελούσε επιλογή κυρίως των πιο «ψαγμένων» ταξιδιωτών αλλά πλέον ανήκει στην ομάδα εκείνων των νησιών που πραγματικά αξίζει κανείς να επισκεφτεί. Η Πάτμος σαφέστατα διαφέρει από τα υπόλοιπα νησιά του Αιγαίου, χάρη στην ιστορία της που είναι χαραγμένη μέσα στον χρόνο αλλά και επειδή αποτελεί προσκυνηματικό και πνευματικό κέντρο. Επίσης η αρχιτεκτονική της είναι ιδιαίτερη και μοναδική, εξάλλου η χώρα της Πάτμου είναι απίστευτα γοητευτική ενώ το μοναστήρι του Αϊ Γιάννη του Θεολόγου θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα μνημεία του είδους του στον ελλαδικό χώρο.
Το όνομα της πιστεύεται ότι προήλθε από παραφθορά του ονόματος του βουνού Λάτρας στην Καρία της Μικράς Ασίας. Η Πάτμος αποκτά τη σημερινή της αίγλη και φήμη από την εποχή που ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ο θεολόγος εξορίζεται από την Έφεσο, κατά τη διάρκεια της αυτοκρατορίας του Δομητιανού. Απομονωμένος στη σπηλιά της Αποκάλυψης, όπως είναι γνωστή σήμερα, ο Ιωάννης γράφει το βιβλίο της Αποκάλυψης, εξάλλου ο ίδιος μαρτυρεί στην Αποκάλυψή του: «Εγενόμην εν τη νήσω τη καλουμένη Πάτμω δια τον λόγον του Θεού και δια την μαρτυρίαν του Ιησού Χριστού. Εγενόμην εν πνεύματι εν τη Κυριακή ημέρα και ήκουσα οπίσω μου φωνήν ως σάλπιγγος λεγούσης: ό βλέπεις γράψον εις βιβλίον και πέψον ταις επτά Εκκλησίαις». Η παράδοση επίσης υποστηρίζει ότι μέσα στη σπηλιά σχίστηκε ο βράχος και από εκεί, από τρεις μικρότερες σχισμές που συμβολίζουν την Αγία τριάδα, ακούγονταν η φωνή του Θεού που έλεγε στον Ιωάννη το κείμενο της Αποκάλυψης. Η σπηλιά που διαμορφώθηκε εκ των υστέρων σε λατρευτικό χώρο από τον ιδρυτή της μονής της Πάτμου Όσιο Χριστόδουλο, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά μνημεία και σήμερα περιλαμβάνει ναό στο νότιο τμήμα του.
Κατά την περίοδο της Αραβοκρατίας, η Πάτμος είναι σχεδόν έρημη. Ένας μοναχός ο Χριστόδουλος ο Λατρηνός, το 1088 ζητάει και του παραχωρείται όλο το νησί, από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Αλέξιο Α΄ τον Κομνηνό, για να ιδρύσει μοναστήρι προς τιμή του Ευαγγελιστή. Γύρω από τη Μονή αναπτύσσεται ο πρώτος οικιστικός πυρήνας του νησιού που δημιουργείται στις αρχές του 13ου αιώνα. Το 1832 τα Δωδεκάνησα με συνθήκη περιέρχονται στους Τούρκους. Σημαντικό γεγονός είναι η ίδρυση της Πατμιάδος του γένους σχολής τον 18ο αιώνα που θα παίξει σημαντικό ρόλο στην αναγέννηση του έθνους. Στους κόλπους της σχολής αναδείχτηκαν εκτός από τον ιδρυτή της Μακάριο Καλογερά, σπουδαίες φυσιογνωμίες των γραμμάτων και της εκκλησιαστικής δράσης. Το 1912 αρχίζει η περίοδος της Ιταλικής Κατοχής. Το 1947 ενσωματώνονται στην Ελλάδα. Το 1981 η Ελληνική Βουλή με νόμο που ψηφίζει την ανακηρύσσει επίσημα Ιερό Νησί. Το 1999 η Πάτμος συμπεριλαμβάνεται στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και υπάγεται θρησκευτικά στο Ορθόδοξο Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης.
